Τάλαντο Αρχική σελίδα Τάλαντο
με τα μάτια της ψυχής
 
 Συχνές ΕρωτήσειςΣυχνές Ερωτήσεις   ΑναζήτησηΑναζήτηση   Κατάλογος ΜελώνΚατάλογος Μελών   Ομάδες ΜελώνΟμάδες Μελών   ΕγγραφήΕγγραφή 
 ΠροφίλΠροφίλ   Συνδεθείτε, για να ελέγξετε την αλληλογραφία σαςΣυνδεθείτε, για να ελέγξετε την αλληλογραφία σας   ΣύνδεσηΣύνδεση 

Μιχαήλ Ψελλος: Χρονογραφία

 
Δημοσίευση νέας  Θ.Ενότητας   Απάντηση στη Θ.Ενότητα    Τάλαντο Αρχική σελίδα -> Ελληνική
Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας :: Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας  
Συγγραφέας Μήνυμα
Ads






Δημοσιεύθηκε: Τετ Απρ 16, 2014 2:58 pm    Θέμα δημοσίευσης: Ads

Επιστροφή στην κορυφή
talanto
Site Admin


Συμμετάσχουν: 06 Μάρ 08
Δημοσιεύσεις: 1027

ΔημοσίευσηΔημοσιεύθηκε: Κυρ Μάρ 09, 2008 10:36 am    Θέμα δημοσίευσης: Μιχαήλ Ψελλος: Χρονογραφία Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος

Μιχαήλ Δ΄ (1034-1041)


34.Γνωρίζω εξάλλου ότι ο άνθρωπος αυτός, μετά την ανάρρησή του στο θρόνο επέδειξε κάθε είδους ευσέβεια όχι μόνο εκκλησιαζόμενος αλλά και συναναστρεφόμενος και περιποιούμενος εξαιρετικά τους φιλοσόφους∙ και φιλοσόφους ονομάζω όχι εκείνους που διερευνούν τις ουσίες των όντων ή τις αρχές του κόσμου αδιαφορώντας για τη δική τους σωτηρία, αλλά εκείνους που περιφρονούν τα εγκόσμια και ζουν με τα υπερκόσμια. Και αλήθεια , ποιος απΆ αυτούς που έζησαν έτσι πέρασε απαρατήρητος από τον αυτοκράτορα; Ποια γωνιά της στεριάς ή της θάλασσας, ποια ρωγμή βράχου και ποια απόκρυφη τρύπα της γης δεν έψαξε ο Μιχαήλ για να βγάλει στο φως κάποιον από εκείνους που κρύβονταν εκεί; Κι όταν τους έβρισκε και τους μετέφερε στα ανάκτορα, ποια τιμή δεν τους απέδιδε; Ο ίδιος έπλενε τα σκονισμένα πόδια τους κι ύστερα τους αγκάλιαζε και τους κατασπαζόταν και ντυνόταν κρυφά με τα κουρέλια τους κι έβαζε εκείνους να ξαπλώσουν στη βασιλική κλίνη ενώ ο ίδιος ξάπλωνε σε σκληρό στρώμα καταγής με μια πέτρα για προσκεφάλι. Αλλά και κάτι άλλο αξιοθαύμαστο έκανε∙ και το αναφέρω όχι με σκοπό να τον εγκωμιάσω, αλλά θέλοντας να ιστορήσω τα έργα του.

35. Ενώ ο περισσότερος κόσμος συνήθως αποφεύγει να πλησιάσει τους λεπρούς, εκείνος έδειχνε τόση μεγαλοψυχία, ώστε όχι μόνο τους επισκεπτόταν, αλλά και έβαζε το πρόσωπό του πάνω στις πληγές τους, τους αγκάλιαζε και τους φιλούσε, τους προσέφερε περιποιήσεις στα λουτρά και τους φερόταν σαν να ήταν σκλάβος κι εκείνοι αφέντες του. Ας κλείσουν λοιπόν τα στόματα των μοχθηρών ανθρώπων και ας εξαιρεθεί από τις συκοφαντίες εκείνος ο αυτοκράτορας. Και στο σημείο αυτό ας κλείσει η παρέκβαση.

36. Ο αυτοκράτορας λοιπόν, προσπαθώντας να σώσει την ψυχή του, προσέτρεχε για το σκοπό αυτόν σε κάθε είδους θεάρεστες πράξεις και στη μεσιτεία αγίων ψυχών∙ πράγματι , μεγάλο μέρος των βασιλικών θησαυρών είχε διαθέσει για την ίδρυση ανδρικών και γυναικείων μοναστηριών∙ έπειτα οικοδόμησε και έναν νέον ξενώνα τον οποίο ονόμασε Πτωχοτροφείον κι έτσι άφησε να κυλήσει ένα μεγάλο ρεύμα χρυσού προς χάριν εκείνων που αφιερώνονταν στην ασκητική ζωή. Επιπλέον , επινοώντας τη μια θεάρεστη πράξη μετά την άλλη, επινόησε και κάτι άλλο για τη σωτηρία των χαμένων ψυχών: επειδή η Πόλη ήταν πλημμυρισμένη από μεγάλο πλήθος γυναικών που ασκούσαν την πορνεία , δεν δοκίμασε βέβαια να τις σταματήσει με λόγια( γιατί το είδος αυτών των γυναικών έχει κλεισμένα τΆ αυτιά του στις παραινέσεις της σωτηρίας), αλλά ούτε και με έργα για να μη δώσει την εντύπωση ότι μεταχειρίζεται βία∙ αντί γιΆ αυτά , έχτισε μέσα στη βασιλεύουσα ένα τεράστιο και πανέμορφο μοναστήρι και σαν μεγαλόφωνος κήρυκας διακήρυξε στις γυναίκες που πουλούσαν τα νιάτα τους ότι , όσες απΆ αυτές προτιμούσαν νΆ αλλάξουν ζωή για να ζήσουν μέσα στην αφθονία, μπορούσαν να καταφύγουν εκεί, να περιβληθούν το μοναχικό σχήμα και δεν θα υπήρχε πλέον φόβος να τους λείψει τίποτε: χωρίς να οργώνουν , χωρίς να σπέρνουν , θα βλάσταιναν γιΆ αυτές τα πάντα. Κι από τότε πολλές από κείνες που πριν έχτιζαν τη φωλιά τους πάνω στις στέγες, συνέρρευσαν εκεί αλλάζοντας και ένδυμα και συνήθειες μαζί, γυναίκες στρατευμένες στο στρατό του Θεού , ψυχές νέες γραμμένες στους στρατιωτικούς καταλόγους των αρετών.

37. Αλλά ο αυτοκράτορας, στην προσπάθεια του να εξασφαλίσει τη σωτηρία της ψυχής του, δεν περιορίστηκε σΆ αυτά: τον ίδιο τον εαυτό του παρέδωσε στα χέρια φερόντων ασκητών αφιερωμένων στα θεία πιστεύοντας ότι οι άγιοι αυτοί άνθρωποι βρίσκονται σε άμεση επικοινωνία με το Θεό και συνεπώς ήταν παντοδύναμοι∙ σε άλλους από αυτούς παρέδωσε την ψυχή του να την πλάσουν ή να τη μεταπλάσσουν κι από άλλους ζητούσε να του υποσχεθούν ότι θα μεσιτεύσουν στο Θεό για την άφεση των αμαρτιών του∙ και είναι αυτό ακριβώς που ακόνισε τη γλώσσα των μοχθηρών εναντίον του εξαιτίας κυρίως των δισταγμών ορισμένων μοναχών γιατί δεν δέχτηκαν όλοι την πρόταση του, αλλά οι περισσότεροι την είδαν με δυσπιστία φοβούμενοι μήπως ο βασιλιάς, αφού είχε υποπέσει σε κάποιο μεγάλο σφάλμα που ντρεπόταν να ομολογήσει , ίσως τους εξανάγκαζε να παραβούν το νόμο του Θεού. ΑλλΆ αυτό ήταν μια απλή υπόνοια ενώ το προφανές ήταν η προθυμία και ο πόθος του να λάβει με τον τρόπο αυτόν άφεση αμαρτιών.

50. Μπαίνει λοιπόν θριαμβευτής στο άστυ κι η Πόλη ολόκληρη ξεχύνεται να τον προϋπαντήσει. Κι εγώ ο ίδιος τον είδα τότε: τραμπαλιζόταν πάνω στο άλογο σαν σε κηδεία∙ τα δάχτυλά του που κρατούσαν τα χαλινάρια έμοιαζαν δάχτυλα γίγαντα: καθένα τους ήταν στο πάχος και στο μέγεθος σα μπράτσο- τόσο κακή αρρώστια του έτρωγε τα σωθικά∙ το πρόσωπό του είχε παραμορφωθεί τελείως. ΣΆ αυτή την κατάσταση κατευθύνεται στα ανάκτορα, όπου τελεί θρίαμβο λαμπρό, με τους αιχμαλώτους στη σειρά να διασχίζουν τον Ιππόδρομο, αποδεικνύοντας έτσι ότι η φλόγα της ψυχής και νεκρούς ανασταίνει και ο ζήλος των ευγενών πράξεων νικάει την αδυναμία του σώματος.

52. Ο δε αυτοκράτορας, προτού η ψυχή του αποδημήσει από το σώμα του, άλλη πνευματική επιζητεί αποδημία: καταφρονεί τη βασιλική εξουσία, την οποία άλλωστε σύντομα επρόκειτο να εγκαταλείψει, και, απελευθερωμένος από κάθε άλλο δεσμό, αποδημεί στον κόσμο του Κυρίου. Και για να μην ενοχλείται κατά την αποδημία και την αφιέρωσή του σταθεί, φεύγει από το παλάτι και μεταβαίνει – ή μάλλον διακομίζεται από αχθοφόρους- στο μοναστήρι που είχε ιδρύσει ο ίδιος∙ και όταν βρέθηκε μέσα στον ιερό χώρο του ναού, έπεσε στα γόνατα και παρακάλεσε το Θεό να τον αξιώσει ευπρόσδεκτο θύμα και να τον δεχτεί καθαρό μετά την τελείωση. Κι αφού έτσι εξιλεώθηκε και εξευμένισε τη θεότητα, παραδίδει τον εαυτό του στους θύτες κα εκτελεστές της αυτοπροαίρετης θυσίας∙ κι εκείνοι , όρθιοι δεξιά και αριστερά του, αφού έψαλαν στον Παντοδύναμο τους προπαρασκευαστικούς ύμνους, του αφαιρούν την περιπόρφυρη βασιλιά εσθήτα και τον ντύνουν με το ιερό ένδυμα του Χριστού∙ του αφαιρούν και το βασιλικό διάδημα και τοποθετούν στο κεφάλι του την Περικεφαλαία της Σωτηρίας. Οπλίζουν ύστερα με το σταυρό τα στήθη και τη ράχη του , του ζώνουν σφιχτά τη μέση κατά των πνευμάτων του κακού και τον αφήνουν να αποσυρθεί . Έτσι έγιναν όλα κατά την επιθυμία του και όπως ο ίδιο είχε ορίσει.


54. Και η μεν βασίλισσα επέστρεψε στα ανάκτορα∙ εκείνος δε, επειδή ήδη σήμαινε η ώρα της προσευχής και έπρεπε να πάρει μέρος στους καθιερωμένους ύμνους , ανασηκώνεται ήρεμα στο κρεβάτι του∙ καθώς όμως έσκυβε να φορέσει τα υποδήματά του, είδε ότι δεν του είχαν αλλάξει εκείνα που φορούσε πριν (γιατί δεν είχαν ετοιμάσει τα συνηθισμένα στους μοναχους δερμάτινα σανδάλια)∙ δυσαρεστημένος για την παράλειψη, βαδίζει ξυπόλυτος προς το ναό υποβασταζόμενος κι από τα δύο μέρη∙ ήδη όμως είχε αρχίσει να κοντανασαίνει και ήταν φανερό ότι σε λίγο θα άφηνε την τελευτάια του πνοή∙ τον μετέφεραν λοιπόν πίσω και τον ξάπλωσαν στο κρεβάτι∙ έμεινε για λίγο ήσυχος με κομμένη τη λαλιά και κομμένη την ανάσα κι ύστερα παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο. Στο διάστημα της βασιλείας του πολλά καλά έπραξε και πολλά σχεδίασε κι άλλα τόσα παρέλειψε∙ καθώς τώρα τα εξετάζω και τα παραλληλίζω, βρίσκω περισσότερα τα επιτεύγματα από τις αποτυχίες του∙ μου φαίνεται μάλιστα ότι ο άνθρωπος εκείνος δεν απέτυχε να κερδίσει και τη μετά θάνατον σωτηρία, αλλά αξιώθηκε να λάβει την αιώνια μακαριότητα.

55. Έτσι λοιπόν, τη στιγμή ενός μεγάλου κατορθώματος, τελείωσε τη ζωή του ο Μιχαήλ. Είχε βασιλέψει επτά χρόνια και συμπλήρωσε τον κύκλο της ζωής του σώματος την ίδια ημέρα που αποδήμησε στη ζωή του πνεύματος. Ούτε εκφορά πολυτελή έλαβε ούτε ταφή: τον έθαψαν στον ίδιο εκείνο ναό , αριστερά καθώς μπαίνουμε , έξω από το ιερό βήμα.

Μιχαήλ Ψελλός
Χρονογραφία
Επιστροφή στην κορυφή
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
talanto
Site Admin


Συμμετάσχουν: 06 Μάρ 08
Δημοσιεύσεις: 1027

ΔημοσίευσηΔημοσιεύθηκε: Παρ Ιούλ 18, 2008 12:34 pm    Θέμα δημοσίευσης: Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος

Ολόκληρο αυτό το καταπληκτικό βιβλίο γα την ιστορία του Βυζαντίου τον 11ο αιώνα αλλά γραμμένο στα Αγγλικά βρίσκεται εδώ:

Στα Μεσαιωνικά Ελληνικά στην αριστερή πλευρα της σελίδας και στα αγγλικά στη δεξιά πλευρά της σελίδας:

Κώδικας:
http://foss.math.aegean.gr/~alex/Byz/


Το πρώτο κεφάλαιο:

ΜΙΧΑΗΛ ΨΕΛΛΟΥ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ

Χρονογραφία πονηθεῖσα τῷ πανσόφῳ μοναχῷ Μιχαὴλ τῷ ὑπερτίμῳ͵ ἱστοροῦσα τὰς πράξεις τῶν βασιλέων͵ τοῦ τε Βασιλείου καὶ Κωνσταντίνου τῶν πορφυρογεννήτων͵ τοῦ τε μετ΄ αὐτοὺς Ρωμανοῦ τοῦ Ἀργυροπώλου͵ τοῦ μετ΄ ἐκεῖνον Μιχαὴλ τοῦ Παφλαγόνος͵ τοῦ ἀπὸ καισάρων ἄρξαντος μετ΄ αὐτὸν ἀνεψιοῦ τούτου Μιχαὴλ͵ τῶν ἑξῆς δύο αὐταδέλφων καὶ πορφυρογεννήτων τῆς τε κυρᾶς Ζωῆς καὶ τῆς κυρᾶς Θεοδώρας͵ τοῦ σὺν αὐταῖς Κωνσταντίνου τοῦ Μονομάχου͵ τῆς μονοκρατορίσσης θατέρας τῶν δύο ἀδελφῶν κυρᾶς Θεοδώρας͵ τοῦ μετ΄ ἐκείνην Μιχαὴλ τοῦ Γέροντος͵ τοῦ μετ΄ ἐκεῖνον Ἰσαακίου τοῦ Κομνηνοῦ͵ καὶ ἕως τῆς ἀναρρήσεως Κωνσταντίνου τοῦ Δούκα.
ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Β'

1. 1.1 Ὁ μὲν οὖν βασιλεὺς Ἰωάννης ὁ Τζιμισκῆς͵ πολλῶν καὶ ἀγαθῶν αἴτιος τῇ Ρωμαίων ἡγεμονίᾳ γενόμενος καὶ αὐξήσας ταύτην εἰς δύναμιν͵ οὕτω καταλύει τὸν βίον· περιΐσταται δὲ καθαρῶς ἡ βασιλεία εἴς τε Βασίλειον καὶ Κωνσταντῖνον τοὺς τοῦ Ρωμανοῦ παῖδας.
2. 1.2 ῎Ηστην δὲ ἄμφω ἤδη μὲν παρεληλακότε τὴν ἥβην͵ διαφόρω δὲ τὸ ἦθος· ὁ μὲν γὰρ Βασίλειος͵ ὁ καὶ τὴν ἡλικίαν πρεσβύτερος͵ ἐγρηγορὼς ἀεὶ καὶ σύννους ἐδείκνυτο καὶ πεφροντικώς͵ ὁ δέ γε Κωνσταντῖνος ἀνειμένος τοῖς πᾶσιν ὦπτο͵ ῥᾳθύμως τε τῆς ζωῆς ἔχων καὶ περὶ τὸν ἁβρὸν βίον ἐσπουδακώς. Αὐτοκράτορε μὲν οὖν ἄμφω οὐκ ἐδοκιμασάτην εἶναι͵ ἀλλ΄ ὅτι πρεσβύτερος αὐτῶν ὁ Βασίλειος͵ τὸ πᾶν τῆς ἐξουσίας περιζωσάμενος͵ μόνου τοῦ τῆς βασιλείας ὀνόμα τος τὸν ἀδελφὸν ἐκληρώσατο κοινωνόν· ἐπεὶ οὐδ΄ ἂν ἄλλως ἡ τῆς βασιλείας αὐτοῖς ἀρχὴ διεκυβερνήθη͵ εἰ μὴ τῷ πρώτῳ καὶ ἀκριβεστάτῳ ἡ αὐτοκράτωρ ἀπεκληρώθη διοίκησις. Καὶ θαυμάσειεν ἄν τις ἐνταῦθα τὸν Κωνσταντῖνον͵ ὅτι ἐξὸν κατ΄ ἰσομοιρίαν τὸν πατρῷον κλῆρον͵ τὴν ἡγεμονίαν φημί͵ τῷ ἀδελφῷ διανείμασθαι͵ ὁ δὲ τοῦ πλείονος αὐτῷ παρακεχω ρήκει͵ καὶ ταῦτα νεώτατος ὢν͵ ὅτε μάλιστα ὁ τῆς φιλαρχίας ἀνάπτεται ζῆλος͵ καὶ οὐδὲ τὸν ἀδελφὸν ὁρῶν ὑπὲρ τὴν τελείαν ἡλικίαν γενόμενον͵ ἀλλ΄ ἀρτίχνουν ἤδη καὶ πρῶτον͵ ὅ φασιν͵ ὑπηνήτην. Τοιούτων μὲν οὖν ἐγκωμίων ἐκ προοι μίων ἀξιούσθω ὁ Κωνσταντῖνος.
3. 1.3 Ὁ δέ γε Βασίλειος ἤδη τὴν τῶν Ρωμαίων ἡγεμονίαν περιζωσάμενος͵ ἐβούλετο μὲν μηδένα κοινωνὸν ἔχειν τῶν φροντισμάτων͵ μηδὲ περὶ τῶν κοινῶν διοικήσεων σύμβουλον. Οὐκ εἶχε δὲ θαρρεῖν ἑαυτῷ͵ οὐδέπω πεῖραν εἰληφότι οὔτε τῶν στρατιωτικῶν καταλόγων οὔτε τῆς πολιτικῆς εὐνομίας· διὰ ταῦτα πρὸς τὸν παρακοιμώμενον ἀπεῖδε Βασίλειον. Ὁ δὲ ἀνὴρ οὗτος ἀξίωμα μέγιστον τῇ βασιλείᾳ Ρωμαίων ἐτύγχανε γεγονὼς͵ κατά τε φρονήματος ὄγκον͵ καὶ σώματος μέγεθος͵ καὶ μορφὴν τυράννῳ προσήκουσαν· φὺς δὲ ἐκ τοῦ αὐτοῦ πατρὸς τῷ τοῦ Βασιλείου καὶ Κωνσταντίνου πατρὶ͵ τὰ ἐς μητέρα διήλλαττε· διὰ ταῦτα καὶ ἐκ πρώτης εὐθὺς ἡλικίας ἀποτέτμητο͵ ἵνα μὴ μᾶλλον ὁ ἐκ τῆς ἡμιγάμου τῶν γνησιωτά των τὸ πρωτεῖον εἰς τὴν ἀρχὴν ἀπενέγκηται. Ἔστεργεν οὖν οὗτος τὰ ἐκ τῆς τύχης͵ καὶ τοῦ βασιλείου καὶ οἰκείου γένους ἐξήρτητο· προσέκειτο δὲ μάλιστα τῷ ἀνεψιῷ Βασιλείῳ καὶ ἠγκαλίζετο οἰκειότατα͵ καὶ ὡς εὔνους ἐτιθηνεῖτο τροφεύς. Διὰ ταῦτα καὶ ὁ Βασίλειος τὸν ὄγκον αὐτῷ τῆς ἀρχῆς ἀναθέμενος͵ αὐτὸς πρὸς τὴν ἐκείνου ἐπαιδοτριβεῖτο σπου δήν· καὶ ἦν ὁ μὲν παρακοιμώμενος οἷον ἀθλητὴς καὶ ἀγω νιστὴς͵ ὁ δὲ βασιλεὺς Βασίλειος θεωρὸς͵ οὐχ ὅπως ἐκεῖνον στεφανώσειεν͵ ἀλλ΄ ὡς αὐτὸς δραμεῖται καὶ ἀγωνίσηται κατ΄ ἴχνος ἐκείνῳ τὴν ἀγωνίαν τιθέμενος. Πάντα οὖν ἐντεῦθεν ὑπήκοα τῷ Βασιλείῳ ἐτύγχανεν ὄντα͵ καὶ πρὸς αὐτὸν καὶ τὸ πολιτικὸν ἑώρα͵ καὶ τὸ στρατιωτικὸν ἀπονενεύκει· καὶ πρῶτος αὐτὸς͵ ἢ καὶ μόνος͵ τῆς τε συνεισφορᾶς τῶν δημοσίων ἐφρόντιζε καὶ τῆς τοῦ κοινοῦ διορθώσεως· ἐδίδου δὲ ἐπὶ πᾶσι τὴν γλῶτταν καὶ τὴν χεῖρα ὁ βασιλεὺς͵ τὰ μὲν συνηγορῶν ἐκείνῳ͵ τὰ δὲ καὶ ἐν γράμμασι βεβαιῶν.
4. 1.4 Τοῖς μὲν οὖν πολλοῖς ὅσοι τῶν καθ΄ ἡμᾶς τεθέανται τὸν βασιλέα Βασίλειον͵ στρυφνὸς οὗτος δοκεῖ καὶ τὸ ἦθος ἀπεξεσμένος͵ δύσοργός τε καὶ οὐ ταχὺ μεταβάλλων͵ μέτριός τε τὴν δίαιταν καὶ τὸ ἁβρὸν ἐκ παντὸς ἐκτρεπόμενος· ὡς δὲ ἐγὼ τῶν ἀρχαιολογούντων περὶ αὐτὸν ξυγγραφέων ἤκουσα͵ οὐ πάνυ τι τοιοῦτος τὸ κατ΄ ἀρχὰς ἦν͵ ἀλλ΄ ἐξ ἀνειμένου βίου καὶ τρυφηλοῦ εἰς τὸ σύντονον μετεβάλετο͵ τῶν πραγμάτων οἷον ἐπιστυψάντων αὐτῷ τὸ ἦθος͵ καὶ τὸ μὲν διερ ρυηκὸς τονωσάντων͵ συντεινάντων δὲ τὸ χαῦνον καὶ τὴν ὅλην αὐτῷ μεταβαλόντων ζωήν. Ἐπεὶ τά γε πρῶτα καὶ ἀπαρακαλύπτως ἐκώμαζε καὶ θαμὰ ἤρα καὶ συσσιτίων ἐφρόντιζε͵ βασιλικάς τε ῥᾳθυμίας καὶ ἀναπαύλας ἑαυτῷ ἀπεμέτρει͵ καὶ τῆς τε νεότητος͵ τῆς τε βασιλείας ὅσον εἰκὸς παραπέ λαυεν· ἀφ΄ οὗ δὲ ὁ Σκληρὸς ἐκεῖνος͵ καὶ ὁ μετ΄ ἐκεῖνον Φωκᾶς͵ καὶ αὖθις ὁ πρῶτος τρίτος ἐγεγόνει͵ καὶ οἱ λοιποὶ βασιλειᾶν ἤρξαντο͵ καὶ ἐξ ἑκατέρων αὐτῷ τῶν μερῶν ἀντανέστησαν͵ ὅλοις ἱστίοις ἀπενεχθεὶς τῆς τρυφῆς͵ ὅλῳ πνεύ ματι ἀντείχετο τῆς σπουδῆς· ἐπιγενόμενος γὰρ τοῖς ἐγγύθεν αὐτῷ τὴν ἡγεμονίαν παρειληφόσιν͵ ἅπαν εὐθὺς ἄρδην τὸ ἐκείνων γένος ἀπολλύειν ἐπικεχείρηκε.
Περὶ τῆς ἀποστασίας τοῦ Σκληροῦ.
5. 1.5 Διὰ ταῦτα οἱ ἐκείνων ἀνεψιαδεῖς πολέμους κατ΄ αὐτοῦ σφοδροὺς ἀνερρίπισαν· καὶ πρῶτός γε ὁ Σκληρὸς͵ ἀνὴρ καὶ βουλεύσασθαι ἱκανὸς καὶ καταπράξασθαι περι δέξιος͵ πλοῦτόν τε περιβεβλημένος͵ μέγα ἀρκοῦντα τυράννῳ͵ καὶ δυναστείας ἔχων ἰσχὺν͵ πολέμους τε μεγάλους κατωρθωκὼς͵ καὶ τὸ στρατιωτικὸν ἅπαν συννεῦον ἔχων πρὸς τὸ ἐκείνου βούλημα. Οὗτος τοιγαροῦν πολλοὺς συναιρομένους ἔχων τῇ τυραννίδι͵ πρῶτος τὸν κατὰ τοῦ Βασιλείου τεθάρ ρηκε πόλεμον͵ καὶ πᾶσαν ἐπ΄ αὐτῷ ἱππικήν τε καὶ πεζικὴν παρήλαυνε δύναμιν͵ καὶ ὡς ἐπὶ προκειμένῳ πράγματι τῇ βασιλείᾳ προῄει τεθαρρηκώς. Τὰ πρῶτα μὲν οὖν ἀπεγνώ κεισαν οἱ περὶ τὸν βασιλέα τὰς σῳζούσας ἐλπίδας͵ τὴν ὁπλιτικὴν πᾶσαν ἰσχὺν τῷ Σκληρῷ ἐγνωκότες συρρεύσασαν· ἔπειτα δὲ συλλεξάμενοι ἑαυτοὺς καὶ περὶ τῶν ὅλων γνωσι μαχήσαντες͵ ὥσπερ ἐν ἀπόροις πόρον εὑρηκέναι ᾠήθησαν͵ καὶ Βάρδαν τινὰ͵ εὐγενέστατον ἄνδρα καὶ γενναιότατον͵ τοῦ βασιλέως Νικηφόρου ἀδελφιδοῦν͵ ἀξιόμαχον περὶ τὸν τυραννήσαντα Σκληρὸν κρίναντες͵ τὰς καταλελειμμένας δυνάμεις φέροντες τούτῳ παρέδωσαν͵ καὶ τοῦ στρατοπέδου παντὸς ἡγεμόνα πεποιηκότες͵ ἀντιστησόμενον τῷ Σκληρῷ ἐκπεπόμφασιν.
6. 1.6 Ἐπεὶ δὲ καὶ περὶ τούτῳ οὐδὲν ἔλαττον τοῦ Σκληροῦ ἐδεδοίκεσαν͵ ἅτε βασιλείου τυγχάνοντι γένους͵ καὶ οὐδὲν σμικροπρεπῶς ἐννοησομένῳ περὶ αὑτοῦ͵ περιδύουσι μὲν τὸ πολιτικὸν τῆς περιβολῆς σχῆμα καὶ ὅσον οἶδεν ἡ τυραννὶς͵ τῷ δὲ τῆς ἐκκλησίας κλήρῳ ἐγκαταλέγουσιν͵ εἶτα δὴ καὶ φρικώδεσιν ὅρκοις καταλαμβάνουσιν τοῦ μὴ ἀποστασίας ἁλῶναί ποτε ἢ παραβάσεως τῶν ὠμοσμένων· οὕτω γοῦν αὐτὸν ἐξεγγυησάμενοι μετὰ πασῶν ἐκπεπόμφασι τῶν δυνά μεων.
7. 1.7 ῏Ην δ΄ ὁ ἀνὴρ οὗτος͵ ὡς ὁ λόγος ἔχει͵ τὴν μὲν γνώμην ἐς τὸν θεῖον ἀναφέρων καὶ βασιλέα͵ συννενεφὼς ἀεὶ καὶ ἐγρηγορὼς͵ καὶ πάντα προϊδεῖν καὶ συνιδεῖν ἱκανὸς͵ πολεμικῶν τε τεχνασμάτων οὐδενὸς ἀδαὴς͵ ἀλλὰ πάσαις μὲν τειχομαχίαις͵ πάσαις δὲ λοχίσεσι καὶ ταῖς ἐκ παρα τάξεως ἀγωνίαις ἐθὰς͵ τὰς δὲ διὰ χειρὸς πράξεις δραστικώτερος ἐκείνου καὶ γενναιότερος· ὁ γάρ τοι πληγὴν παρ΄ ἐκείνου δεξάμενος εὐθέως ἀφῄρητο τὴν ψυχήν· κἂν πόρρω θεν ἐπεβόησεν͵ ὅλην συνετάραττε φάλαγγα. Οὗτος τοιγα ροῦν τὰς ὑπ΄ αὐτὸν διελὼν δυνάμεις καὶ εἰς λόχους ἐγκατατάξας͵ οὐχ ἅπαξ ἀλλὰ καὶ πολλάκις τὴν ἀντικειμένην εἰς φυγὴν ἔτρεψε φάλαγγα͵ καὶ τοῦτο πλήθει τῶν ἀντιτεταγ μένων· τοσοῦτον δὲ τῶν ἐναντίων ἐλάσσων ἐτύγχανεν ὢν͵ ὅσῳ τῇ τέχνῃ καὶ τοῖς στρατηγήμασι κρείττων ἐδόκει καὶ γενναιότερος.
8. 1.8 Ἐθάρρησαν γοῦν ποτε πρὸς ἀλλήλους καὶ οἱ τῶν ἀντικειμένων ἡγεμόνες ταγμάτων καὶ μονομαχῆσαι ἐκ συνθήματος εἵλοντο· καὶ μέντοιγε συνελάσαντες εἴς τι μεταίχμιον͵ εἶδόν τε ἀλλήλους καὶ ἐν συμβολαῖς εὐθὺς ἐγεγόνεισαν. Καὶ πρῶτός γε ὁ τυραννεύων Σκληρὸς͵ οὐκ ἐπισχὼν ἑαυτὸν τῆς ὁρμῆς͵ ἀλλ΄ εὐθὺς νόμους ἀγωνίας παραβεβηκὼς͵ ὁμοῦ τε ἀγχοῦ τῷ Φωκᾷ ἐγεγόνει καὶ παίει τοῦτον ὡς εἶχε κατὰ κεφαλῆς͵ δυναμώσας τὴν χεῖρα τῇ φορᾷ τῆς ὁρμῆς· καὶ ὁ πεπληγὼς πρὸς τὸ ἀδόκητον τῆς πληγῆς βραχύ τι τοῦ χαλινοῦ γεγονὼς ἀκρατὴς͵ αὖθις συνηθροίκει τοὺς λογισμοὺς͵ καὶ κατὰ ταὐτοῦ μέλους τὸν πλήξαντα παίσας͵ τῆς πολεμικῆς ὁρμῆς ἔπαυσε καὶ φυγεῖν παρεσκεύασεν.
9. 1.9 Αὕτη τελεωτέρα κρίσις καὶ δημοτελεστέρα ἀμφοῖν ἔδοξε· καὶ ὁ Σκληρὸς τοῖς ὅλοις ἐξαπορηθεὶς͵ καὶ μήτε πρὸς τὸν Φωκᾶν ἀντιστῆναι ἔτι δυνάμενος͵ προσδραμεῖν τε τῷ βασιλεῖ αἰσχυνόμενος͵ βουλὴν βουλεύεται οὔτε συνετω τάτην οὔτε ἀσφαλεστάτην· ἀπάρας γὰρ ἐκ τῶν Ρωμαϊκῶν ὁρίων εἰς τὴν τῶν Ἀσσυρίων μετὰ πασῶν αὐτοῦ τῶν δυνάμεων συνήλασε γῆν͵ καὶ δῆλον αὑτὸν καταστήσας Χοσρόῃ τῷ βασιλεῖ͵ εἰς ὑποψίαν ἐκίνησεν· οὗτος γὰρ τό τε πλῆθος φοβηθεὶς τῶν ἀνδρῶν͵ ἴσως δὲ καὶ ὑποπτεύσας τὴν ἀθρόαν ἔφοδον͵ δεσμώτας πεποιηκὼς ἐν ἀσφαλεῖ κατεῖχε φρουρᾷ.
Περὶ τῆς ἀποστασίας Βάρδα τοῦ Φωκᾶ.
10. 1.10 Ὁ δέ γε Φωκᾶς Βάρδας τῷ βασιλεῖ Ρωμαίων ἐπαναζεύγνυσι͵ καὶ τῆς τε τροπαιοφόρου ἐτετυχήκει πομ πῆς͵ τοῖς τε περὶ τὸν βασιλέα συναρίθμιος ἐτύγχανεν ὤν. Οὕτω μὲν οὖν ἡ πρώτη τυραννὶς καταλέλυται͵ καὶ ὁ βασιλεὺς Βασίλειος ἀπηλλάχθαι πραγμάτων ἔδοξε· ἡ δὲ δόξασα αὕτη κατάλυσις ἀρχὴ πολλῶν ὠδίνων οὖσα ἐτύγχανεν. Ὁ γάρ τοι Φωκᾶς πρῶτα μὲν μειζόνων ἀξιωθεὶς͵ ἔπειτα ἐλαττόνων͵ καὶ αὖθις ὑπορρεούσας αὐτῷ τὰς ἐλπίδας ὁρῶν͵ ἅμα δὲ καὶ μὴ προδεδωκέναι τὴν πίστιν οἰόμενος͵ ἐπὶ ῥητοῖς προσβᾶσαν καὶ φυλαχθεῖσαν͵ σὺν τῷ κρατίστῳ μέρει τοῦ στρατοπέδου βαρυτέραν τε καὶ χαλεπωτέραν κατὰ τοῦ Βασιλείου τυραννίδα ἀνίστησι· καὶ τὰ πρῶτα γένη τῶν τότε δυναμένων ἀναρτησάμενος͵ καὶ εἰς ἀντίπαλον μοῖραν ἀπο κριθεὶς͵ στράτευμά τε Ἰβηρικὸν ἀπολεξάμενος ἑαυτῷ (ἄνδρες δὲ οὗτοι τό τε μέγεθος εἰς δέκατον πόδα ἀνεστηκότες καὶ τὴν ὀφρὺν σοβαρὰν ἕλκοντες)͵ οὐκ ἔτι ἐν ὑπο νοίαις͵ ἀλλὰ μετὰ τῆς βασιλικῆς τιάρας καὶ τοῦ ἐπισήμου χρώματος τὴν τυραννικὴν στολὴν ἀμφιέννυται.
11. 1.11 Εἶτα γίνεταί τι τοιοῦτον· πόλεμός τις ἀλλόφυλος καταλαμβάνει τὸν Βαβυλώνιον͵ ᾧ προσπεφευγότες οἱ περὶ τὸν Σκληρὸν͵ ὥσπερ δήπου ὁ λόγος ἐγνώρισε͵ ἀντιστρόφους εὕροντο τὰς ἐλπίδας͵ καὶ ὁ πόλεμος βαρὺς καὶ δεινὸς καὶ πολλῶν δεόμενος τῶν ἀντιστησομένων χειρῶν καὶ δυνάμεων· καὶ ἐπειδὴ οὐκ εἶχεν οὗτος τῷ οἰκείῳ μόνῳ στρατοπέδῳ θαρρεῖν͵ ἐπὶ τοὺς φυγάδας τίθεται τὰς ἐλπίδας͵ καὶ λύει μὲν εὐθὺς τῶν δεσμῶν͵ ἐξάγει δὲ τῆς φρουρᾶς͵ ὁπλίζει τε καρτερῶς͵ καὶ κατ΄ εὐθὺ τῆς ἐναντίας ἵστησι φάλαγγος. Οἳ δὲ͵ ἅτε γενναῖοι ἄνδρες καὶ μάχιμοι͵ καὶ τάξεις εἰδότες ὁπλιτικὰς͵ ἑκατέρωθεν διαστάντες͵ εἶτα δὴ ἀθρόον ἐξιππα σάμενοι καὶ τὸ ἐνυάλιον ἀλαλάξαντες͵ τοὺς μὲν αὐτοῦ κτεί νουσι͵ τοὺς δὲ τρέψαντες εἰς φυγὴν͵ εἶτ΄ ἄχρι τοῦ χάρακος ἐξελάσαντες͵ ἄρδην ἅπαντας ἀνῃρήκασιν· ἀναζευγνύντες δὲ͵ ὥσπερ ἐκ ταὐτοῦ συνθήματος τῆς ψυχῆς͵ πρὸς φυγὴν ἐτρέψαντο ἑαυτούς· ἐδεδοίκεσαν γὰρ αὖθις τὸν βάρβαρον͵ ὡς οὐ δεξιῶς τούτοις προσενεχθησόμενον͵ ἀλλὰ πάλιν ἐν πέδαις καθείρξοντα. Κοινῇ γοῦν ἀνὰ κράτος φεύγοντες͵ ἐπειδὴ πλεῖστον τῆς Ἀσσυρίων ἀπεληλύθεισαν γῆς͵ καὶ ἡ φυγὴ καταφανὴς τῷ βαρβάρῳ ἐγένετο͵ τοῖς ἐπιτυχοῦσι τότε τοῦ συνηθροισμένου στρατεύματος τὴν ἐπιδίωξιν αὐτῶν ἐγκελεύεται· καὶ πολύ τι πλῆθος κατὰ νώτου τούτοις συνεισπεσόντες͵ ἔγνωσαν ὅσῳ τῷ μέτρῳ τῆς τῶν Ρωμαίων ὑστεροῦσι χειρός· οἱ γάρ τοι φυγάδες ἀθρόον τοὺς χαλινοὺς στρέψαντες͵ καὶ ἐλάττους πρὸς πολλαπλασίους ἀγωνιζό μενοι͵ βραχυτέρους ἑαυτῶν τοὺς καταλελειμμένους πρὸς τὴν φυγὴν πεποιήκασιν.
12. 1.12 Ὁ μὲν οὖν Σκληρὸς τυραννεύσειν τε αὖθις ᾤετο καὶ τὰς ὅλας καθέξειν δυνάμεις͵ ἀνακεχωρηκότος τε τοῦ Φωκᾶ ἤδη καὶ πάσης τῆς βασιλείου διασκεδασθείσης δυνά μεως· ἐπεὶ δὲ πρὸς τοῖς Ρωμαϊκοῖς ὁρίοις γενόμενος͵ τὸν Φωκᾶν ἐμεμαθήκει βασιλειῶντα͵ ἐπειδὴ οὐχ οἷός τε ἦν καὶ τῷ βασιλεῖ μάχεσθαι͵ τὸν μὲν καὶ αὖθις ὑβρίσας͵ τῷ δὲ μετὰ τοῦ ἐλάττονος προσεληλυθὼς σχήματος͵ ἐκεῖνον μὲν τῶν πρωτείων ἠξίωσε͵ αὐτὸς δὲ μετ΄ ἐκεῖνον ὡμολόγησε τάτ τεσθαι· εἶτα δὴ διχῇ διελόμενοι τὰς δυνάμεις͵ μακρῷ τὴν τυραννίδα εὐσθενεστέραν εἰργάσαντο. Οἳ μὲν οὖν τάξεσι καὶ παρεμβολαῖς ἐπεποίθεσαν͵ καὶ μέχρι τῆς Προποντίδος καὶ τῶν παραλίων ἐν ταύτῃ χωρίων κατεληλύθεσαν͵ ἐπ΄ ἀσφαλοῦς τοὺς χάρακας θέμενοι͵ καὶ μονονοὺ ὑπεράλλεσθαι καὶ αὐτὴν ἐπιχειροῦντες τὴν θάλασσαν.
13. 1.13 Ὁ δὲ βασιλεὺς Βασίλειος τῆς τῶν Ρωμαίων ἀγνωμοσύνης κατεγνωκὼς͵ ἐπειδήπερ οὐ πρὸ πολλοῦ ἀπὸ τῶν ἐν τῷ Ταύρῳ Σκυθῶν λογὰς πρὸς αὐτὸν ἐφοίτησεν ἀξιόμαχος͵ τούτους δὴ συγκροτήσας͵ καὶ ξενικὴν ἑτέραν ξυλλοχισάμενος δύναμιν͵ κατὰ τῆς ἀντικειμένης ἐκπέμπει φάλαγγος· οἳ δὴ καὶ ἐκ τοῦ παρ΄ ἐλπίδας ἐπιφανέντες αὐτοῖς͵ οὐ πρὸς μάχην διεγηγερμένοις͵ ἀλλὰ πρὸς μέθην κατακεκλιμένοις͵ οὐκ ὀλίγους τε αὐτῶν ἀνῃρήκασι καὶ τοὺς καταλελειμμένους ἄλλους ἀλλαχόσε διέσπειραν· συνίσταται δὲ καὶ πρὸς αὐτὸν τὸν Φωκᾶν στάσις αὐτοῖς καρτερά.
14. 1.14 Συμπαρῆν δὲ τῷ τῶν Ρωμαίων στρατῷ καὶ ὁ βασιλεὺς Βασίλειος ἄρτι γενειάζων καὶ τὴν πρὸς τοὺς πολέμους ἐμπειρίαν λαμβάνων· ἀλλ΄ οὐδὲ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Κωνσταντῖνος ἀπῆν τῆς παρεμβολῆς· ἀλλὰ καὶ οὗτος θώρακά τε περιβαλλόμενος καὶ δόρυ μακρὸν ἐπισείων͵ μέρος τῆς φάλαγγος ἦν.
15. 1.15 Αἱ μὲν οὖν τάξεις εἱστήκεσαν ἑκατέρωθεν͵ ἀπὸ μὲν τῶν παραλίων μερῶν ἡ βασιλικὴ͵ ἀπὸ δὲ τῶν ὑψηλοτέρων ἡ τυραννικὴ͵ καὶ πολὺ μεταξὺ τὸ μεταίχμιον. Ὁ τοίνυν Φωκᾶς͵ ὡς καὶ τοὺς βασιλεῖς διατεταγμένους ἐμεμαθήκει εἰς τὴν παράταξιν͵ οὐκ ἔτι ἐν ἀναβολαῖς τοῦ μάχεσθαι ἦν͵ ἀλλὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην κρίσιν τοῦ πολέμου δημοτελῆ ἔθετο͵ καὶ τῷ τῆς τύχης ἑαυτὸν ἐπέτρεψε πνεύματι· οὐ μὴν κατὰ σκοπὸν τοῖς περὶ αὐτὸν ἐποιεῖτο μάντεσιν· οἳ μὲν γὰρ ἀπεῖργον τοῦ μάχεσθαι͵ τῶν θυμάτων αὐτοῖς τοῦτο δια σαφούντων͵ ὁ δὲ ἀντεπεχείρει ὅλην ἀφιεὶς τὴν ἡνίαν τῷ ἵππῳ. Λέγεται μέντοι καὶ σημεῖα φανῆναί οἱ ἀπαίσια· ὡς γὰρ ἱππάσατο͵ εὐθὺς αὐτῷ διωλισθήκει ὁ ἵππος͵ καὶ ἐπεὶ μετέβη εἰς ἕτερον͵ καὶ οὗτος βραχύ τι προεληλυθὼς ταὐτὸ ἐπεπόνθει· ὅ τε χρὼς αὐτῷ ἐτέτραπτο͵ καὶ ἀχλὺς μὲν τὴν γνώμην͵ δῖναι δὲ τὴν κεφαλὴν διετάραξαν. Ὡς δὲ πρὸς οὐδὲν ἐνδόσιμος ἦν͵ ἅπαξ ἑαυτὸν καταστήσας εἰς τὸν ἀγῶνα͵ ἐπειδὴ ἐνεβεβήκει τῷ μετώπῳ τῆς φάλαγγος͵ καὶ ἤδη που πλησίον τῆς βασιλείου ἐγεγόνει δυνάμεως͵ πεζήν τινα περὶ αὑτὸν συλλεξάμενος δύναμιν͵ Ἰβήρων τοὺς μαχιμωτάτους φημὶ͵ ἀρτιφυεῖς πάντας τὸ γένειον καὶ αὐτὸ δὴ τὸ νεο τήσιον ἀποφύοντας ἄνθος͵ ὑψηλοὺς καὶ ἰσομέτρους ὥσπερ ὑπὸ κανόνα τὸ μέγεθος͵ ξίφει καθωπλισμένους τὴν δεξιὰν καὶ τὴν ὁρμὴν ἀνυποστάτους τυγχάνοντας͵ τούτους δὴ μεθ΄ ἑαυτοῦ ὑφ΄ ἑνὶ κινήσας συνθήματι͵ τῆς φάλαγγος προπηδᾷ͵ καὶ τὸν χαλινὸν ἐνδοὺς σὺν ἀλαλαγμῷ εὐθὺ τοῦ βασιλέως χωρεῖ͵ τῷ δεξιῷ βραχίονι μετέωρον τὴν τοῦ ξίφους ἐπέχων λαβὴν͵ ὡς αὐτίκα τούτῳ τὸν βασιλέα διαχειρισόμενος.
16. 1.16 Ὁ μὲν οὖν οὕτως καὶ μετὰ τοσούτου θάρσους ἐπὶ τὸν Βασίλειον ᾔει· ὁ δὲ προβέβλητο μὲν τῆς οἰκείας δυνά μεως͵ καὶ ξιφηφόρος εἱστήκει͵ θατέρᾳ δὲ τῶν χειρῶν τὴν εἰκόνα τῆς τοῦ Λόγου μητρὸς διηγκάλιστο͵ καρτερώτατον πρόβλημα τῆς ἀκαθέκτου ἐκείνου ὁρμῆς ταύτην ποιούμενος. Ὁ μὲν οὖν͵ οἷα δή τι νέφος ἀνέμοις σφοδροῖς ἐλαυνόμενον͵ τὸ πεδίον διακυμαίνων διῄει· ἐσηκόντιζον δὲ ἐς αὐτὸν οἱ ἐφ΄ ἑκατέροις ἑστηκότες τοῖς κέρασι͵ βραχὺ δέ τι καὶ ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος δόρυ μακρὸν ἐπισείων προῄει τῆς φάλαγγος. Ὡς δ΄ οὐ πολύ τι ἀποσπασθεὶς τῶν οἰκείων δυνάμεων͵ ἀθρόον τῆς ἕδρας ἐξολισθήσας κατὰ γῆς ἔρριπτο͵ ἐπὶ τούτῳ ἄλλος ἄλλῳ λόγος συμφύρεται· οἳ μὲν γὰρ αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀκοντιζόντων βεβλῆσθαί φασι καὶ κατὰ τῶν και ρίων τὴν πληγὴν ὑποστάντα πεσεῖν͵ οἳ δὲ σκότους φασὶν ἀθρόως ὑποπλησθέντα τὴν κεφαλὴν ἔκ τινος περὶ τὴν γαστέρα ταραχῆς καὶ κινήσεως͵ τό τε φρονοῦν ἀπολω λεκέναι καὶ τοῦ ἵππου καταπεσεῖν. Ὁ μέντοιγε βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἑαυτῷ τὴν τοῦ τυράννου ἐμεγαλαύχει ἀναί ρεσιν· ὡς δὲ πολὺς κεκράτηκε λόγος͵ ἐπιβουλῇ τὸ πᾶν ἐγεγόνει͵ καὶ φάρμακον αὐτῷ κερασθὲν καὶ ποθὲν͵ περὶ τὴν κίνησιν ἀθρόον ἀναρραγὲν͵ τόν τε φρονοῦντα τοῦ ἐγκεφάλου τόπον κατέλαβε͵ καὶ τὴν δίνησιν ἐπεποιήκει καὶ τὴν κατά πτωσιν. ῏Ην δὲ τὸ μὲν σύνθημα Βασιλείου͵ ἡ δὲ ἐπίβουλος χεὶρ τοῦ τῷ τυράννῳ οἰνοχοοῦντος· ἐγὼ δὲ ταῦτα μὲν ἐν ἀδήλοις τίθημι͵ τῇ δὲ μητρὶ τοῦ Λόγου τὸ πᾶν ἀνατίθημι.
17. 1.17 Πίπτει γοῦν ὁ τέως ἄτρωτος καὶ ἀνάλωτος͵ θέαμα ἐλεεινὸν καὶ δακρύων ἄξιον. Εὐθὺς δ΄ οὖν ὡς εἶδον αἱ φάλαγγες ἑκατέρωθεν͵ ἡ μὲν εὐθὺς διαιρεθεῖσα καὶ τὸ τῆς ὁμαιχμίας συνεχὲς διακόψασα͵ ὀπίσω τε ἐγεγόνει͵ καὶ φυγάδες ἅπαντες ὤφθησαν· οἱ δὲ περὶ τὸν βασιλέα͵ εὐθὺς πεσόντι τῷ τυράννῳ ἐπεισπηδήσαντες͵ τῶν Ἰβήρων διασκε δασθέντων͵ πολλαῖς κοπίσι διαμελίζουσι καὶ τὴν κεφαλὴν ἐκτεμόντες τῷ Βασιλείῳ προσάγουσιν.
18. 1.18 Ἐντεῦθεν ἕτερος ἀνθ΄ ἑτέρου ὁ βασιλεὺς γίνεται͵ καὶ οὐ μᾶλλον αὐτὸν τὸ γεγονὸς εὔφρανεν͵ ἢ ἡ τῶν πραγμά των δεινότης ἠνίασεν· ὕποπτος οὖν εἰς πάντας ὦπτο καὶ σοβαρὸς τὴν ὀφρὺν͵ τάς τε φρένας ὑποκαθήμενος καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσι δύσοργος καὶ βαρύμηνις.
Περὶ τῆς τοῦ παρακοιμωμένου Βασιλείου μετακινήσεως τῶν κοινῶν καὶ ἐξορίας.
19. 1.19 Οὐκ ἔτι οὖν οὐδὲ παραχωρεῖν τῆς τοῦ κοινοῦ διοικήσεως τῷ παρακοιμωμένῳ Βασιλείῳ ἐβούλετο͵ ἀλλ΄ ἤχθητό τε αὐτῷ καὶ παντοδαπὸς ἦν μισῶν καὶ ἀποστρεφό μενος͵ καὶ οὔτε τὸ γένος͵ οὔτε τὸ πολλὰ ἐκεῖνον ὑπὲρ τού του ποιῆσαί τε καὶ παθεῖν͵ οὔτε ἡ λαμπρότης τοῦ ἀξιώμα τος͵ οὔτε ἄλλο τι τῶν ἁπάντων εἷλκεν αὐτὸν εἰς εὐμένειαν͵ ἀλλὰ δεινὸν ἐποιεῖτο͵ εἰ βασιλεὺς ὢν καὶ εἰς τὴν φρονοῦ σαν ἡλικίαν ἐληλακὼς͵ παραδιοικεῖν ἀξιοῦται τὰ τῆς βασιλείας πράγματα͵ ὥσπερ εἴ τις ἕτερος οὐ βασιλείας ἐπειλημμένος͵ ἀλλὰ παραδυναστεύων ἑτέρῳ καὶ τὰ δευτερεῖα τῆς ἀρχῆς κομιζόμενος. Πολλοῖς δὲ περὶ τούτου κυμαι νόμενος λογισμοῖς καὶ πολλὰς λαμβάνων μεταβολὰς καὶ τροπὰς͵ ἅπαξ ποτὲ τοῦ κρατήσαντος λογισμοῦ γενόμενος͵ ἀφίστησιν καὶ μεθίστησιν ἀθρόως τῆς διοικήσεως τὸν παρακοιμώμενον͵ καὶ ταῦτα͵ οὐ λειότητά τινα τῇ μετα στάσει προμηθευσάμενος͵ ἀλλὰ τὸν ἄγριον τρόπον καὶ ὃν ἄν τις οὐχ ὑπειλήφει· εἰς γὰρ ναῦν ἐμβιβάσας͵ ὑπερόριον ἐποιήσατο.
20. 1.20 Ἐντεῦθεν οὐ τέλος τῷ Βασιλείῳ ἡ μετάστασις γίνεται τῶν κακῶν͵ ἀλλ΄ ἀρχὴ καὶ ὑπόθεσις· εὐθὺς γὰρ ἀναλύσας ταῖς ἐννοίαις ὁ βασιλεὺς ἐς τὴν πρώτην αὐτῷ τῆς αὐτοκρατορίας ἀρχὴν͵ ἀφ΄ ἧς διοικεῖν ὁ παρακοιμώ μενος ἤρξατο͵ κατέδραμε τὴν ἐκεῖθεν ἐκείνου προμήθειαν͵ καὶ τῶν δρωμένων ὁπόσα μὲν αὐτῷ τε καὶ τῷ δημοσίῳ συντε λοῦντα ἐτύγχανεν οὐκ ἠξίου παραποιεῖν͵ τὸ δ΄ ὅσον εἰς εὐεργετημάτων καὶ ἀξιωμάτων ὄγκον ἔβλεπεν͵ ἀναλύειν ἐπειρᾶτο͵ ἐκεῖνα μὲν συνειδέναι͵ ταῦτα δὲ ἀγνοεῖν διϊσχυριζόμενος͵ καὶ πάντα τρόπον ὁπόσα εἰς κάκωσιν ἐκείνῳ καὶ συμφορὰν ἐμηχανᾶτο ποιεῖν. Ἀμέλει καὶ ἣν ἐκεῖνος ἐδεί ματο λαμπροτάτην μονὴν Βασιλείῳ τῷ πάνυ ἀναθέμενος͵ ἐπώνυμον τῆς ἑαυτοῦ κλήσεως͵ μεγαλοπρεπῶς μὲν κατεσ κευασμένην καὶ πολλῇ δαπάνῃ χειρὸς τὸ ποικίλον μετὰ τοῦ καλοῦ ἔχουσαν͵ ἀφθόνοις δὲ χορηγίαις τὸ πλέον τοῦ αὐτάρ κους ἀποκληρωσαμένην͵ ἐβούλετο μὲν ἐκ θεμελίων καθαι ρήσειν͵ τὸ δὲ τῆς πράξεως ἀναιδὲς εὐλαβούμενος͵ τὸ μὲν ἐκεῖθεν ὑφῄρει͵ τὸ δὲ κατέσειεν͵ τὰ ἔπιπλα͵ τὰς ἐφηρμοσ μένας λίθους͵ τὸ δ΄ ἄλλο τι ποιῶν τοιουτότροπον͵ οὐκ ἀνίει ἄχρις οὗ φροντιστήριον ἰδεῖν͵ χαριεντισάμενος εἰπὼν͵ τὸ μοναστήριον δέδρακε͵ διὰ φροντίδος τιθεμένων τῶν ἐν αὐτῷ͵ ὅπως ἂν ἑαυτοῖς τὰ ἀναγκαῖα πορίσαιντο.
21. 1.21 Τοιούτοις οὖν ὁ παρακοιμώμενος καθ΄ ἑκάστην τοξεύμασιν βαλλόμενος ὡς εἰπεῖν͵ ἀθυμίας τε ἐνεπίμπλατο͵ καὶ οὐκ εἶχεν ὅπως ἂν ἑαυτῷ τὰς ἀλγηδόνας ἰάσαιτο· παρη γόρει γὰρ αὐτὸν τῶν ὅλων οὐδέν· ὅθεν ἅπαξ ποτὲ ἀθρόον κατασεισθεὶς ὁ ὑπερμεγέθης ἐκεῖνος καὶ νέφους τὴν κεφα λὴν πληρωθεὶς͵ ἀκρατὴς ἑαυτοῦ ἐγεγόνει͵ καὶ τὰ μέλη παραλυθεὶς καὶ νεκρὸς ἔμψυχος γεγονὼς͵ μετὰ βραχὺ καὶ αὐτὴν ἀπέρρηξε τὴν ψυχὴν͵ καὶ γέγονεν ὡς ἀληθῶς στήλη τῷ βίῳ καὶ διήγημα μέγα͵ μᾶλλον δὲ παράδειγμα τῆς τῶν ἐν γενέσει εὐμεταβόλου συγχύσεως. Ὁ μὲν οὖν τὴν ἀποκεκληρωμένην ἐπικλώσας ζωὴν ἀπελήλυθε.
22. 1.22 Ὁ δὲ βασιλεὺς Βασίλειος τὴν τῆς βασιλείας ἐπιγνοὺς ποικιλίαν͵ καὶ ὡς οὐκ εὐχερὲς πρᾶγμα καὶ ῥᾴδιον τηλίκην ἀρχὴν διοικεῖν͵ γλυκυθυμίας μὲν πάσης ἀπείχετο͵ ἔτι γε μὴν καὶ τῶν περὶ τὸ σῶμα κόσμων καταπεφρονήκει καὶ οὔτε στρεπτοῖς ἐκόσμει τὴν δέρην͵ οὔτε τιάραις τὴν κεφαλὴν͵ ἀλλ΄ οὔτε περιπορφύροις χλαμύσι κατελαμπρύνετο· ἀπεδύσατο δὲ καὶ τοὺς περιττοὺς δακτυλίους͵ ναὶ μὴν καὶ τὰς ποικίλας τῶν ἐσθημάτων βαφάς· σύννους δὲ ἀεὶ καὶ πεφροντικὼς ἦν͵ ὅπως ἂν τὰ τῆς ἀρχῆς εἰς ἁρμονίαν βασιλικὴν συμβιβάσειεν. Ὑπεροπτικῶς δὲ εἶχεν οὐ τῶν ἄλλων μόνων͵ ἀλλ΄ ἤδη καὶ τοῦ ἀδελφοῦ͵ ᾧ δὲ καὶ βραχεῖάν τινα δορυφορίαν περιποιησάμενος͵ τῆς ὑψηλοτέρας καὶ λαμπροτέρας ὥσπερ ἐφθόνει παρασκευῆς· ἑαυτὸν γὰρ πρῶ τον ἀποστενώσας͵ ὡς εἰπεῖν͵ καὶ τῆς ὑπερόγκου ἀποστε ρήσας κατασκευῆς͵ εὐκόλως καὶ τὸν ἀδελφὸν ἐχειροῦτο διὰ τῆς βραχὺ παραλλαττούσης εἰς τὸ χεῖρον ἀρχῆς. Καὶ τοῦτον μὲν χαίρειν ἀφεὶς ἀγρῶν τε χάρισι καὶ λουτρῶν ἀπολαύσεσι καὶ κυνηγεσίοις͵ ὧν ἐκεῖνος ἐφρόντιζεν͵ ἑαυτὸν ἐπὶ τὰ δυστυχοῦντα τῶν ὁρίων ἀφῆκεν͵ ἀνακαθᾶραι τοὺς πέριξ βαρβάρους αἱρούμενος͵ ὁπόσοι τάς τε ἑῴους ἡμῖν λήξεις καὶ τὰς ἑσπερίους περιστοιχίζονται.
Περὶ τῆς τοῦ Σκληροῦ μετὰ τὴν τοῦ Φωκᾶ σφαγὴν δευτέρας ἀποστασίας.
23. 1.23 Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐς ὕστερον ἔμελλε κατεργά σασθαι· τὸ γοῦν παρὸν ὁ Σκληρὸς αὐτὸν ἀνεῖργε τῆς κατὰ τῶν βαρβάρων στρατείας͵ ἐφ΄ ἑαυτὸν ἐκεῖνον ἀσχολῶν. Ἀναιρεθέντος γὰρ τοῦ Φωκᾶ͵ τὸ μὲν ἄλλο μέρος τῆς παρατάξεως͵ ὅσον ἐκείνῳ καὶ πρὸ τῆς συμμίξεως ὑπέστρωτο τοῦ Σκληροῦ͵ τὰς ἐπ΄ ἐκείνῳ ἐλπίδας ἀπολωλεκότες διέσ τησάν τε ἀπ΄ ἀλλήλων καὶ τὸν συνασπισμὸν πάντα διαλελύ κασιν· ὁ δέ γε Σκληρὸς καὶ ὅσοι σὺν ἐκείνῳ φυγάδες τε ἐγένοντο καὶ αὖθις ἀνέζευξαν͵ ἐφ΄ ἑαυτῶν διαταξάμενοι καὶ ὥσπερ ἀπερρωγὸς μέρος εἰς ἰσοστάσιον τῷ Φωκᾷ τάξιν ἀποκληρωθέντες͵ ἀντ΄ ἐκείνου τῷ βασιλεῖ αὖθις Βασιλείῳ γεγόνασιν.
24. 1.24 Οὗτος τοιγαροῦν ὁ ἀνὴρ͵ εἰ καὶ τῆς τοῦ Φωκᾶ χειρὸς καὶ δυνάμεως ἐλάττων ἐδόκει͵ ἀλλὰ τά γε εἰς στρα τηγικωτάτην βουλὴν καὶ παράταξιν δεινότερος ἐκείνου καὶ ποικιλώτερος ἐγνωρίζετο· διὸ ταύτην τὴν ἀποστασίαν εἰς αὖθις ὠδίνας τῷ αὐτοκράτορι͵ ἐς χεῖρας μὲν ἐλθεῖν ἐκείνῳ καὶ συμμῖξαι οὐκ ἐδοκίμασε͵ τὸν δὲ στρατὸν κρατύνων καὶ προσθήκαις ἐπαύξων͵ βαρύτερος ἐντεῦθεν ἐδόκει τῷ βασι λεῖ· οὐ μέχρι δὲ τούτου κατεστρατήγει τὸν αὐτοκράτορα͵ ἀλλὰ καὶ τὰς ναῦς ἐπέχων͵ ὁπόσαι ἐς τὴν πομπείαν ἐτύγχανον ἱκαναὶ͵ ἔτι γε μὴν καὶ τὰς τῶν ὁδῶν ἀποτειχίζων ἐλευθερίας͵ τὰ μὲν ὅσα ἐκεῖθεν εἰς τὰ βασίλεια ἤγετο δαψιλῶς ἀπεθησαύριζε τῷ στρατῷ͵ τὴν δὲ ἀπὸ τῶν βασιλείων ἐκεῖσε διὰ τῶν δημοσίων ἵππων προσταττομένην ἢ ἄλλως διακυβερνωμένην κατάπραξιν͵ πᾶσιν ἀνεῖργεν ἐπι τηρῶν ὄμμασι.
25. 1.25 Οὐ τοίνυν θέρους ἀρξαμένη ἡ τυραννὶς εἰς τὸν καιρὸν τῆς ὀπώρας κατέληξεν͵ οὐδὲ κύκλος εἷς ἐνιαύσιος τὴν ἐπιβουλὴν περιέγραψεν͵ ἀλλ΄ ἐπὶ πολλοῖς ἔτεσι τουτὶ διεκυμαίνετο τὸ κακόν· οἱ γὰρ ἅπαξ ὑποστρώσαντες ἑαυτοὺς τῷ Σκληρῷ καὶ συμπληρώσαντες ἐκείνῳ τὴν φάλαγγα͵ οὐκ ἔτι διπλοῖς ἐμερίσθησαν λογισμοῖς͵ οὐδὲ πρὸς τὸν βασιλέα τούτων οὐδεὶς λαθὼν ἀπηυτομόλησεν· οὕτως αὐτοὺς εἰς ἀμετάθετον γνώμην συνήρμοσεν ὁ Σκληρὸς͵ εὐνοίαις τε ὑπαγόμενος καὶ εὐεργεσίαις δουλούμενος͵ καὶ συμβιβάζων ἀλλήλοις͵ ἀπὸ τῆς αὐτῆς τε τούτοις σιτούμενος καὶ κοινοῦ μετέχων κρατῆρος͵ ἐξ ὀνόματός τε καλῶν ἕκαστον καὶ δι΄ εὐφήμου γλώττης ποιούμενος.
26. 1.26 Ὁ μὲν οὖν βασιλεὺς πάσης ἐπ΄ αὐτὸν ἥπτετο σκέψεώς τε καὶ πράξεως͵ ὁ δὲ ῥᾷστα πάντα διέλυε͵ στρατη γικῶς ταῖς ἐκείνου βουλαῖς τε καὶ γνώμαις ἀντιπράττων καὶ ἀντιμηχανώμενος· καὶ ἐπειδὴ πάσαις ἀνάλωτον τοῦτον εἶδε λαβαῖς ὁ Βασίλειος͵ πρεσβείαν πρὸς αὐτὸν ἀπεστάλκει σπείσασθαί τε πείθουσαν καὶ ἀπαλλαγῆναι πραγμάτων͵ τὰ πρῶτα μετά γε τοῦτον τῆς ἀρχῆς ἔχοντα. Ὁ δὲ τὰ μὲν πρῶτα οὐκ εὐμενῶς τοῖς πράγμασιν ἄγαν ὡμίλησεν͵ ἔπειτα πολλοὺς ἑλίξας καθ΄ ἑαυτὸν λογισμοὺς καὶ τοῖς προλαβοῦσι τὰ ἐνεστῶτα συγκρίνας͵ καὶ τὰ μέλλοντα πρὸς ταῦτα εἰκάσας͵ πρὸς ἑαυτόν τε ἀπιδὼν͵ τῷ γήρᾳ καταπονούμενον͵ πείθεται τοῖς πεπρεσβευμένοις͵ καὶ τὸ στρατόπεδον ἅπαν συλλήπτορας εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς πρεσβείας συνειληφὼς σπένδεται Βασιλείῳ ἐπὶ τούτοις͵ ὥστε τὸ μὲν στέφος τῆς κεφαλῆς ἀποθέσθαι καὶ ἐπισήμου μεθέσθαι χρώματος͵ εὐθὺς δὲ μετ΄ ἐκεῖνον ἑστάναι͵ καὶ τούς τε λοχαγωγοὺς καὶ τοὺς ἄλλους ὅσοι τῆς τυραννίδος αὐτῷ ἐκοινώνησαν τὰς αὐτὰς ἔχειν ἀρχὰς καὶ τῶν αὐτῶν μέχρι παντὸς ἀπολαύειν ἀξιω μάτων͵ ὧν αὐτὸς τούτους ἠξίωσε͵ καὶ μήτε κτήσεων ἐστε ρῆσθαι ὧν τε εἶχον καὶ ὧν παρ΄ αὐτοῦ προσειλήφασι͵ μήτε τινῶν ἄλλων τῶν προσκεκληρωμένων αὐτοῖς ἀπεστερῆσθαι.
27. 1.27 Ἐπὶ τούτοις ἄμφω συνεληλυθέτην͵ καὶ ὁ βασι λεὺς ἐξεληλύθει τῆς Πόλεως ἔν τινι τῶν λαμπροτάτων χωρίων ὑποδεξόμενός τε τὸν ἄνδρα καὶ τὰς σπονδὰς ποιη σόμενος· ὁ μὲν οὖν ὑπὸ βασιλικῇ καθῆστο σκηνῇ͵ τὸν δὲ Σκληρὸν πόρρωθεν εἰσῆγον οἱ δορυφοροῦντες ἅμα καὶ εἰς ὁμιλίαν τοῦ βασιλέως προσάγοντες͵ οὐχ ἱππότην͵ ἀλλὰ βάδην μετακομίζοντες· ὁ δὲ͵ ἅτε δὴ εὐμεγέθης͵ ἤδη δὲ καὶ γεγηρακὼς͵ προσῄει χειραγωγούμενος ἑκατέρωθεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς πόρρωθεν τὸν ἄνδρα ἰδὼν͵ τοῖς ἀγχοῦ ἐφεστῶσι τοῦτο δὴ τὸ δημῶδες καὶ κοινὸν ἀνεφθέγξατο· Ἰδοὺ ὃν ἐδεδοίκειν͵ οὗτος χειραγωγούμενος ἱκέτης μου πρόσεισιν. Ὁ μὲν οὖν Σκληρὸς͵ εἴτε σπουδάσας͵ εἴτε ἄλλως καταφρονήσας͵ τὰ μὲν ἄλλα παράσημα τοῦ κράτους ἀπέθετο͵ οὐ μέντοιγε καὶ τοὺς πόδας τοῦ φοινικοβαφοῦς πεδίλου ἐγύ μνωσεν͵ ἀλλ΄ ὥσπερ μέρος τῆς τυραννίδος ἑαυτῷ ἐπαφεὶς προσῄει τῷ βασιλεῖ· ὁ δέ γε Βασίλειος͵ καὶ πόρρωθεν ἰδὼν͵ ἐδυσχέρανε καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔβυσε͵ μὴ ἂν ἄλλως τοῦτον ἐθέλων ἰδεῖν͵ εἰ μὴ πάντη ἰδιωτεύσοι τῷ σχήματι· αὐτοῦ γοῦν που πρὸς τῇ τοῦ βασιλέως σκηνῇ ἀπελίττεται καὶ τὸ ἐρυθρὸν πέδιλον ὁ Σκληρὸς͵ καὶ οὕτως ὑπέδυ τὴν στέγην.
28. 1.28 Καὶ ὁ βασιλεὺς εὐθὺς ἐξανέστη ἰδών· καὶ ἐφιλησάτην ἄμφω ἀλλήλω͵ εἶτα δὴ καὶ διαλόγων πρὸς ἀλλήλους ἡψάσθην͵ ὁ μὲν τῆς τυραννίδος ἀπολογούμενος͵ καὶ αἰτίας τιθεὶς δι΄ ἃς ἐβουλεύσατό τε τὴν ἀποστασίαν καὶ ἔδρασε· ὁ δὲ ὁμαλῶς τὴν ἀπολογίαν δεχόμενος͵ καὶ ἐς δαι μονίαν τύχην ἀναφέρων τὸ πεπραγμένον. Ὡς δὲ καὶ κοινοῦ μετεῖχον κρατῆρος͵ ὁ βασιλεὺς τὴν δεδομένην κύλικα τῷ Σκληρῷ τοῖς οἰκείοις προσαγαγὼν χείλεσι καὶ πιὼν ὅσον δὴ μέτριον͵ αὖθις ἀντιδίδωσι τῷ ἀνδρὶ͵ ὑποψίας ἀπάγων καὶ τὸ τῶν σπονδῶν παραδεικνὺς ὅσιον. Εἶτα δὴ καὶ οἷον στρατη γικὸν ἄνδρα ἠρωτήκει περὶ τοῦ κράτους καὶ ὅπως ἂν αὐτῷ ἀστασίαστος ἡ ἀρχὴ τηρηθείη· ὁ δὲ ἄρα οὐ στρατηγικὴν βουλὴν͵ ἀλλὰ πανοῦργον εἰσηγεῖται γνώμην͵ καθαιρεῖν μὲν τὰς ὑπερόγκους ἀρχὰς͵ καὶ μηδένα τῶν ἐν στρατείαις ἐᾶν πολλῶν εὐπορεῖν͵ κατατρύχειν τε ἀδίκοις εἰσπράξεσιν͵ ἵνα τοῖς ἑαυτῶν ἀσχολοῖντο οἴκοις͵ γυναῖκά τε εἰς τὰ βασίλεια μὴ εἰσαγαγεῖν͵ καὶ μηδενὶ πρόχειρον εἶναι͵ μήτε τῶν ἐν ψυχῇ βουλευμάτων πολλοὺς ἔχειν εἰδήμονας.
29. 1.29 Ἐπὶ τούτοις διαλελυμένης αὐτοῖς τῆς κοινο λογίας͵ ὁ μὲν Σκληρὸς ἐπὶ τοὺς ἀποτεταγμένους αὐτῷ ἀγροὺς ἀπιὼν καὶ ὀλίγον διαβιοὺς μετήλλαξε τὴν ζωήν· ὁ δὲ βασιλεὺς Βασίλειος τά τε ἄλλα κατὰ πολλὴν ὑπεροψίαν τῶν ὑπηκόων ἔδρα͵ καὶ οὐκ εὐνοίαις μᾶλλον ἢ φόβοις τὴν ἀρχὴν ἑαυτῷ σοβαρωτέραν ὡς ἀληθῶς διετίθετο· τοῖς δὲ ἔτεσι προστιθεὶς καὶ πεῖραν ἁπάντων συνειληφὼς͵ ἀπροσ δεὴς ὥσπερ τῶν σοφωτέρων ἐτύγχανεν ὤν. Αὐτὸς γοῦν ἦρχε καὶ τῶν βουλευμάτων͵ αὐτὸς διετίθη καὶ τὰ στρατό πεδα· τὸ δὲ πολιτικὸν οὐ πρὸς τοὺς γεγραμμένους νόμους͵ ἀλλὰ πρὸς τοὺς ἀγράφους τῆς αὑτοῦ εὐφυεστάτης ἐκυβέρνα ψυχῆς· ὅθεν οὐδὲ προσεῖχε λογίοις ἀνδράσιν͵ ἀλλὰ τούτου δὴ τοῦ μέρους͵ φημὶ δὲ τῶν λογίων͵ καὶ παντάπασι καταπε φρονήκει. Ὅθεν καὶ θαυμάζειν μοι ἔπεισιν͵ ὅτι οὕτως τοῦ βασιλέως κατολιγωροῦντος τῆς περὶ τοὺς λόγους σπουδῆς͵ οὐκ ὀλίγη φορὰ φιλοσόφων καὶ ῥητόρων κατ΄ ἐκείνους τοὺς χρόνους ἐγένετο· μίαν δὲ λύσιν εὑρίσκω τῆς ἀπορίας μου καὶ τοῦ θαύματος ἀκριβεστάτην͵ ὡς εἰπεῖν͵ καὶ ἀληθεστάτην͵ ὅτι μὴ πρὸς ἄλλο τέλος τοὺς λόγους οἱ τότε ἄνδρες μετε χειρίζοντο͵ ἀλλ΄ ἐσπούδαζον περὶ αὐτοὺς ὡς αὐτοτελεῖς· ἀλλ΄ οἱ πολλοὶ παρὰ τὴν παίδευσιν οὐχ οὕτω βαδίζουσιν͵ ἀλλὰ τὸ χρηματίζεσθαι εἰς πρώτην αἰτίαν τῶν λόγων ἀνα φέρουσι͵ μᾶλλον δὲ διὰ τοῦτο τὰ περὶ τοὺς λόγους σπου δάζουσι͵ κἂν μὴ εὐθὺς τὸ τέλος προσῄει͵ ἀφίστανται τῆς ἀρχῆς. Οὗτοι μὲν οὖν ἐρρώσθων.
30. 1.30 Ὁ δὲ λόγος αὖθις εἰς τὸν βασιλέα ἀναφερέσθω· οὗτος γὰρ͵ ἐπειδὴ καὶ τὸ βάρβαρον ἀνεκάθηρε͵ καὶ τὸ ὑπή κοον͵ ἵν΄ οὕτως εἴπω͵ παντοδαπῶς ἐχειρώσατο͵ οὐκ ἔτι μένειν ἐπὶ τῆς προτέρας ἠξίωσε προαιρέσεως͵ ἀλλὰ τὰ προὔχοντα τῶν γενῶν καθελὼν καὶ εἰς ἶσον τοῖς ἄλλοις καταστήσας͵ κατὰ πολλὴν εὐπέτειαν τὸ κράτος διακυβεύ ων ἐτύγχανε͵ καί τινα λογάδα περὶ αὑτὸν πεποιηκὼς ἀνδρῶν οὔτε τὴν γνώμην λαμπρῶν͵ οὔτε μὴν ἐπισήμων τὸ γένος͵ οὔτε τὰ ἐς λόγους ἐς τὸ ἄγαν πεπαιδευμένων͵ τού τοις καὶ τὰς βασιλείους ἐπιστολὰς ἐνεχείρισε͵ καὶ τῶν ἀπορρήτων κοινωνῶν διετέλει. Ἐπεὶ δὲ ποικίλη τότε οὐκ ἦν ἡ τῶν βασιλέων πρὸς τὰς ὑπομνήσεις ἢ δεήσεις ἀπό κρισις͵ ἀλλ΄ ἀφελὴς καὶ λιτὴ (τοῦ γὰρ κομψῶς καὶ συντε ταγμένως γράφειν ἢ λέγειν ἀπείχετο παντελῶς)͵ τὰ γοῦν ἐπιόντα τῇ γλώττῃ ῥήματα ταῦτα συνείρων τοῖς γράφου σιν ὑπηγόρευε͵ καὶ δεινὸν οὐδὲν ὁ λόγος εἶχεν͵ οὐδὲ περίεργον.
31. 1.31 Ἀπὸ τοίνυν ὑπερηφάνου καὶ βασκάνου τύχης τὴν βασιλείαν καταβιβάσας͵ οὐ μόνον λείαν ἑαυτῷ τὴν ὁδὸν εὐτρέπισε τῆς ἀρχῆς͵ ἀλλὰ καὶ τὰς ἐξαγωγὰς τῶν διδομένων ἀποφράξας χρημάτων͵ πολυτάλαν ἑαυτῷ τὸν ὄλβον τῆς βασιλείας πεποίηκε͵ τὰ μὲν μὴ διδοὺς͵ τὰ δὲ καὶ προστιθεὶς ἔξωθεν· ἐς γὰρ μυριάδας εἴκοσι ταλάντων ἔμπλεω τὰ τῶν ἀνακτόρων ταμεῖα πεποίηκε. Τὸν δὲ λοιπὸν χρηματισμὸν τίς ἂν εὐπορήσοι τῷ λόγῳ συναγαγεῖν; ὅσα γὰρ ἐν Ἴβηρσί τε καὶ Ἄραψι͵ καὶ ὅσα ἀποτεθησαύριστο εἰς Κελτοὺς͵ ὁπόσα τε ἡ Σκυθῶν εἶχε γῆ͵ καὶ͵ ἵνα συντόμως εἴπω͵ τὸ πέριξ βαρβαρικὸν͵ πάντα ἐς ταὐτὸ συνενηνοχὼς τοῖς βασιλικοῖς ταμείοις ἀπέθετο· ἀλλὰ καὶ τῶν καταστασιάντων αὐτὸν͵ εἶτα δὴ καθαιρεθέντων͵ τὴν ἐν χρήμασιν εὐδαιμονίαν ἐκεῖσε φέρων ἀπεθησαύρισε. Καὶ ἐπεὶ δὴ οὐκ ἤρκεσαν αὐτῷ αἱ τῶν κατεσκευασμένων οἴκων ὑποδοχαὶ͵ ὑπογείους ὀρύξας ἕλικας κατὰ τὰς τῶν Αἰγυπτίων σύριγγας͵ ἐν αὐτοῖς οὐκ ὀλίγα τῶν συνειλεγμένων ἐταμιεύσατο. Ἀπέλαυε δὲ οὐδενὸς͵ ἀλλ΄ οἱ πλείους τῶν λίθων τῶν τε λευκοτάτων οὓς μαργαρίτας φαμὲν͵ καὶ τῶν διαφόροις ἀποστιλβόντων τοῖς χρώμασιν͵ οὐκ ἐν ταινίαις κεκόλληντο ἢ στρεπτοῖς͵ ἀλλ΄ αὐτοῦ που κατὰ γῆς ἐρριμμένοι ἐτύγχανον. Ὁ δὲ πορφυρὰν ἐσθῆτα ἠμφιεσμένος͵ οὐδὲ τὴν κατακόρως ὀξεῖαν͵ ἀλλὰ τὴν μέλαι ναν͵ μαργαρίσι τισὶ τὸ ἐπίσημον ἔχουσαν͵ τάς τε προόδους ἐποιεῖτο καὶ τοῖς τέλεσιν ἐχρημάτιζεν· τὸν δὲ πλεῖστον τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ χρόνον στρατεύων͵ καὶ τάς τε τῶν βαρβάρων ἀνείργων ἐπιδρομὰς͵ τά τε ἡμέτερα φρουρῶν ὅρια͵ οὐ μόνον οὐδὲν ἐξεφόρει τῶν ἀποτεθειμένων͵ ἀλλὰ καὶ πολλαπλάσια τὰ συνειλεγμένα ἐδείκνυε.
32. 1.32 Ἐποιεῖτο δὲ τὰς πρὸς τοὺς βαρβάρους στρα τείας οὐχ ὥσπερ εἰώθασιν οἱ πλείους τῶν βασιλέων ποιεῖν͵ μεσοῦντος ἐξιόντες ἔαρος καὶ τελευτῶντος θέρους ἐπανα ζευγνύντες͵ ἀλλ΄ ὅρος αὐτῷ τῆς ἀναζεύξεως ἦν τὸ τοῦ σκο ποῦ τέλος͵ ἐφ΄ ᾧ καὶ τὴν κίνησιν ἐποιήσατο. Ἀπεκαρτέρει δὲ καὶ πρὸς ψῦχος ἀκμάζον καὶ πρὸς ἀκμὴν θέρους͵ καὶ διψῶν οὐκ εὐθὺς ταῖς πηγαῖς προσῄει͵ ἀλλ΄ ἦν ὡς ἀληθῶς πρὸς πᾶσαν ἀνάγκην φύσεως στερρός τε καὶ ἀδαμάντινος. Τὰ δὲ τῶν στρατοπέδων εἰς τὸ ἀκριβὲς εἰδὼς͵ οὐ πλήθει φημὶ τάξεως͵ οὐδὲ λόχους συνηρμοσμένους͵ οὐδὲ δεσμοὺς τάξεως καὶ λύσεις εὐκαίρους͵ ἀλλὰ καὶ τὰ ἐς τὸν πρωτοστάτην καὶ τὰ ἐς τὸν ἡμιλοχίτην καὶ ὁπόσα ἐστὶν ἐς τὸν κατόπιν ἀνε νεγκεῖν͵ εὐπετῶς τούτοις ἐν τοῖς πολέμοις ἐχρῆτο· ὅθεν οὐδ΄ ἐπ΄ ἄλλοις τὴν τάξιν τούτων ἐτίθετο͵ ἀλλ΄ ἑκάστου καὶ τὴν φύσιν καὶ τὴν τεχνικὴν ἀγωνίαν εἰδὼς͵ καὶ πρὸς ὃ ἢ τῷ ἤθει ἢ τῇ παιδείᾳ συνήρμοστο͵ πρὸς τοῦτο συνῆγε καὶ συνεβίβαζε.
33. 1.33 ῎Ηιδει δὲ καὶ ὁπόσα τῶν σχημάτων τοῖς λόχοις λυσιτελεῖ͵ τὰ μὲν ἀπὸ τῶν βιβλίων ἀναλεξάμενος͵ τὰ δὲ καὶ αὐτὸς συντελέσας ἐκ φυσικῆς ἐπιστήμης τοῖς γινομένοις· πολεμεῖν δὲ καὶ κατὰ φάλαγγα ἵστασθαι ἐπήγ γελλε μὲν καὶ ἐποιεῖτο τὸ σχῆμα͵ οὐ πάνυ δὲ τὴν πρᾶξιν ἐβούλετο͵ τὴν ὀξεῖαν τροπὴν εὐλαβούμενος· ὅθεν τὰ πολλὰ λόχους ἐκάθιζε͵ καὶ μηχανὰς ἐποιεῖτο͵ καὶ ἠκροβολίζετο πόρρωθεν͵ τοῖς ψιλοῖς ἐπιτάττων τὴν τέχνην. Ἐς δὲ πόλε μον καθιστάμενος͵ καὶ τὰς τάξεις δεσμήσας τοῖς τακτικοῖς σφίγμασι͵ καὶ οἷον καταπυργώσας τὸ στράτευμα͵ καὶ συναρ μόσας ταῖς ἵλαις μὲν τὸ στρατόπεδον͵ ταύτας δὲ τοῖς λόχοις͵ καὶ
Επιστροφή στην κορυφή
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
talanto
Site Admin


Συμμετάσχουν: 06 Μάρ 08
Δημοσιεύσεις: 1027

ΔημοσίευσηΔημοσιεύθηκε: Τετ Ιούλ 23, 2008 6:32 pm    Θέμα δημοσίευσης: Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος

Και στα Αγγλικά εδώ:

Κώδικας:
http://www.fordham.edu/halsall/basis/psellus-chronographia.html
Επιστροφή στην κορυφή
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
Επισκόπηση όλων των Δημοσιεύσεων που έγιναν πριν από:   
Δημοσίευση νέας  Θ.Ενότητας   Απάντηση στη Θ.Ενότητα    Τάλαντο Αρχική σελίδα -> Ελληνική Όλες οι Ώρες είναι GMT + 1 Ώρες
Σελίδα 1 από 1

 
Μετάβαση στη:  
Δεν μπορείτε να δημοσιεύσετε νέο Θέμα σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης
Δεν μπορείτε να επεξεργασθείτε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν μπορείτε να διαγράψετε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν έχετε δικαίωμα ψήφου στα δημοψηφίσματα αυτής της Δ.Συζήτησης



Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Hellenic (Greek) by Alex Xenias

Abuse - Αναφορά παραβίασης - Οροι χρήσης υπηρεσίας.
Powered by forumup.gr Δωρεάν forum, Δημιουργήστε το δικό σας φόρουμ δωρεάν! Created by Hyarbor & Qooqoa

Page generation time: 5.905